Just another WordPress.com site

Hana กะเทาะเปลือกซามูไร . . .


Hana (ดอกไม้บนปลายดาบ) จำได้ว่าผมเคยเห็นแฮนด์บิลหนังเรื่องนี้ครั้งแรกตอนไปเทศกาลหนังปูซานเมื่อปี 2006

แต่พึ่งจะมาได้ดูจริงๆ ก็เมื่อวันเสาร์ที่แล้วนี้เอง (ปี 2011) ที่ Japan Foundation

มันเป็นผลงานกำกับของ Koreada ที่เรียกได้ว่าแปลกแยกจากหนังเรื่องอื่นๆที่เป็นลายเซ็นของเขา อาทิ Nobody Knows, After Life หรือ Air Doll ที่ส่วนใหญ่เน้นหนักไปในทางดราม่า ออกจะหดหู่และบีบคั้น… แต่สำหรับ Hana แล้วมันเป็นหนังที่เน้นโทนคอเมดี้มากกว่าดราม่า ดำเนินเรื่องไปแบบสบายๆ มีทั้งฉากตลกชวนหัวที่อุดมไปด้วยมุกแสบๆคันๆ และฉากซึ้งๆจากเรื่องราวความสัมพันธ์ของผู้คนในตรอกสลัม

และก็ถือเป็นเซอร์ไพรส์ที่ Koreada สามารถทำหนังตลกได้ดีไม่แพ้หนังดราม่าเลย! แถม Hana ยังเป็นหนังซามูไรที่ผิดแผกจากหนังซามูไรทั่วไป!! เพราะ Hana แทบจะไม่มีฉากแอ็คชั่นบู๊ดุเดือด แต่มันเป็นหนังที่ขับเน้นเรื่องราวชีวิต ความสัมพันธ์ และผลพวงของผู้คนในยุคซามูไรตกต่ำ (ดูแล้วทำให้นึกถึงหนังเรื่อง ‘Seven Samurai’ ของ Akira Kurosawa และ ‘The Twilight Samurai’ ของ Yoji Yamada) โดยหนังโฟกัสไปที่ “โซซ่า” ซามูไรหนุ่มที่ตวัดพู่กันเก่งกว่าตวัดดาบ เขาต้องมารับภาระสางหนี้แค้นให้กับพ่อที่เสียชีวิตจากเหตุวิวาท เท่านั้นไม่พอเขายังจับพลัดจับผลูมาอยู่ใกล้ๆกับกลุ่ม “47 โรนิน” ในตำนานที่เฝ้ารอวันล้างแค้นให้กับนายของตน

Hana เป็นหนังที่วิพากษ์และหยอกล้อซามูไรได้อย่างถึงกึ๋น…

จริงอยู่ซามูไรนั้นเป็นดั่งจิตวิญญาณของญี่ปุ่น แต่ภายใต้เปลือกนอกที่งดงามนั้นมันก็มีสิ่งฟอนเฟะซ่อนอยู่ นอกจากนี้สิ่งที่เคยมีค่าในยุคหนึ่ง พอผ่านมาอีกยุคสมัยก็อาจจะกลายมาเป็นส่วนเกิน ซามูไรในยุคที่ไม่มีศึกสงครามก็คงมีสภาพไม่ต่างจากดาบในฝักที่ไม่ได้ชักเสียนานจนขึ้นสนิม แถมอาจจะไร้คุณประโยชน์เสียด้วยซ้ำไป ดังเช่นวรรคทองในหนังที่ว่า “พ่อค้าขายของ ชาวนาปลูกข้าว แล้วซามูไรล่ะทำอะไร?” (ดูแล้วพาลนึกถึง Tokyo Sonata นิดๆ ฮ่าๆ) และฉากหยอกล้อตอนที่ “จิโร่ซาเอมอน ทำฮาราคิริ”(แล้วดูน่าสมเพช มากกว่าสง่างาม) หรือการเหน็บแนมความเจ้ายศเจ้าอย่าง บ้ายศฐาบรรดาศักดิ์ของตระกูลซามูไรนั้น ก็เป็นการตีแสกหน้าวิถีซามูไรอย่างแรง

บทหนังของ Koreada มุ่งหยอกเย้าไปที่ประเด็นเรื่องศักดิ์ศรีและการล้างแค้นของซามูไร กลุ่ม 47 โรนินที่ถูกยกย่องเชิดชูเป็นวีรบุรุษในฐานะบ่าวผู้ซื่อสัตย์ที่ล้างแค้นให้นายของพวกตนได้สำเร็จนั้น แต่สำหรับในหนังเรื่องนี้แล้ว พวกเขาดูเหมือนจะเป็นแค่โรนินที่วันๆ เอาแต่หมกมุ่นอยู่กับการล้างแค้นจนไม่เป็นอันทำมาหากิน ตรงกันข้ามกับโซซ่าที่พบทางสว่าง… เขาพบรักกับแม่ม่ายสาวสวยลูกติดที่เตือนใจเขาว่า “ท่านพ่อของท่านไม่ได้ทิ้งสิ่งที่ดีๆอย่างอื่นไว้ให้กับท่านเลยหรือ นอกจากความแค้น?” โซซ่าเลือกที่จะอยู่กับปัจจุบัน มีครอบครัว และทำตนเป็นประโยชน์ต่อสังคมตามอัตภาพของตน แถมเขายังเลือกที่จะให้อภัย “จูเบ” ผู้ปลิดชีพพ่อของเขาทั้งที่เฝ้าตามสะกดรอยมานานหลายปี ทั้งนี้ก็เนื่องจากเขาได้รู้ว่าจูเบนั้นมีลูกมีเมียแล้ว(แถมยังบังเอิญได้เมียแม่หม้ายและลูกติดเหมือนกับตนอีก!) และอันที่จริงโดยธาตุแท้จูเบก็ไม่ใช่คนเลวร้ายอะไร โดยโซซ่าสังเกตได้จากวิธีที่จูเบสอนลูกชายของเขา ทั้งที่จูเบเป็นนักเลงตัวจริงแต่เขากลับสอนลูกให้หลีกเลี่ยงจากการมีเรื่องมีราวที่ไม่มีประโยชน์แก่นสารอันใด

เสน่ห์อีกอย่างของ Hana ก็คือ ความมีมิติของตัวละคร…

ในชีวิตจริง คนเราไม่มีใครที่ดำหรือขาวไปหมด และการกระทำแต่ละอย่างล้วนมีเหตุจูงใจ นอกจากนี้ “วงจรอุบาทว์แห่งความแค้น” ในเรื่องนี้ เมื่อล้วงลึงลงไปจริงๆแล้ว ต่างคนต่างก็ทำร้ายประหัตถ์ประหารกันโดยไม่รู้เนื้อรู้ตัว และมันก็ต้องมีเหยื่อผู้เคราะห์ร้ายที่ไม่รู้อิโหน่อิเหน่ตามมา (ไม่เว้นแม้แต่ “โอซาเอะ” สาวหม้ายคนสวยที่สอนโซซ่าให้ละความแค้น ซึ่งทั้งที่จริงแล้วเธอเองก็มีความแค้นฝังลึก โดยเธอแอบเก็บรูปผู้ร้ายที่ฆ่าสามีเธอไว้บนหัวนอนตลอดมา)

สำหรับผม หนังเรื่องนี้คงจะสอนใจเราว่า…

ให้อยู่กับปัจจุบัน อย่ายึดติดกับอดีต

และคำสอนสั่งฝากฝังที่ตกทอดกันมานั้น ให้เราใช้วิจารณญาณเลือกรับมาแต่สิ่งดีๆ ที่ถูกที่ควร

การจะเป็นซามูไรในความหมายของ Hana นั้น คือเป็นที่แก่น มิใช่เปลือกนอก… มิใช่ยึดติดกับยศฐาบรรดาศักดิ์ แต่หัวใจอยู่ที่การอุทิศตนเสียสละ

คนเรามีชีวิตหนึ่งชีวิตเดียว มีเกิดแล้วก็ย่อมมีดับ ระหว่างที่มีชีวิตอยู่เราเลือกเองได้ว่าจะมีชีวิตแบบไหน จะให้เลิศต้องเอาแบบ “ดอกซากุระ” ที่ยอมละอัตตา ยอมสละชีพของตน เพื่อเบ่งบานสะพรั่งจรรโลงโลก (ถึงมันจะจากไป แต่ผู้คนก็จดจำ / ที่ลึกไปกว่านั้นหนังเรื่องนี้ได้ตีความการเบ่งบานและร่วงโรยของซากุระไปถึงการเกิดใหม่ ไม่ว่าจะเป็นการให้กำเนิดชีวิตใหม่ การถ่ายทอดคุณงามความดี สิ่งจรรโลงใจ จากรุ่นสู่รุ่น หรือแม้แต่การกลับตัวกลับใจมีชีวิตใหม่)

“ซากุระร่วงเพื่อรอวันที่จะบานใหม่อีกครั้ง”

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s